Depozitosu Olan Ambalajlar (DOA) Sistemi, 1 Temmuz itibarıyla 81 ilde uygulanmaya başladı. Her yıl yaklaşık 25 milyar içecek ambalajının yeniden ekonomiye kazandırılmasını hedefleyen sistem kapsamında vatandaşlar, iade ettikleri her DOA logolu plastik, cam ve alüminyum içecek ambalajı için 1 TL teşvik bedeli kazanacak. Bireysel iadelerde günlük üst limit 200 ambalaj olarak uygulanacak.
Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı koordinasyonunda, Türkiye Çevre Ajansı (TÜÇA) tarafından yürütülen Depozitosu Olan Ambalajlar (DOA) Sistemi, 1 Temmuz itibarıyla Türkiye genelinde uygulanmaya başladı. Ulusal entegrasyon süreciyle birlikte DOA logolu içecek ambalajları artık ülke genelinde kaynağında ayrı toplanarak dijital olarak izlenecek ve yeniden ekonomiye kazandırılacak.
Vatandaşlar, DOA logolu plastik, cam ve alüminyum içecek ambalajlarını Depozito İade Makineleri (DİM) veya sisteme dahil iade noktalarına teslim ederek her uygun ambalaj için 1 TL teşvik bedeli kazanabilecek. Teşvik bedelleri DOA Cüzdan’a aktarılacak; kullanıcılar biriken bakiyelerini banka hesaplarına transfer edebilecek, ATM’lerden çekebilecek veya alışverişlerinde kullanabilecek.
Bireysel iadelerde her vatandaş bir gün içinde en fazla 200 adet DOA logolu ambalaj iade edebilecek. Bu uygulama, sistemin tüm kullanıcılar için adil, güvenli ve sürdürülebilir şekilde işlemesini destekleyecek.
Nurullah Öztürk: “1 Temmuz, Türkiye’nin Kaynak Yönetiminde Yeni Bir Dönemin Başlangıcı”
Türkiye Çevre Ajansı Başkanı Nurullah Öztürk, 1 Temmuz itibarıyla 81 il ve 973 ilçede başlayan ulusal entegrasyon sürecinin Türkiye’nin kaynak yönetimi ve döngüsel ekonomi hedefleri açısından yeni bir dönemin başlangıcı olduğunu belirterek şunları söyledi:
“1 Temmuz’u Türkiye’nin kaynak yönetiminde yeni bir dönemin başlangıcı olarak görüyoruz. Önümüzde çok büyük bir dönüşüm var. Türkiye’de her yıl yaklaşık 25 milyar içecek ambalajı atık haline geliyor. Bu ambalajlar bir araya getirildiğinde yaklaşık 100 bin futbol sahasını kaplayacak bir hacim ortaya çıkıyor. Buna artık ‘dur’ demek zorundayız.”
Öztürk, ulusal entegrasyon sürecinin aynı zamanda sistemin sahada güçleneceği ve yaygınlaşacağı bir dönem olduğuna dikkat çekerek şöyle devam etti:
“Bu dönem, sistemin kusursuz işlemesinin beklendiği bir dönem değil. Bu dönem; tüm paydaşlarımızın sisteme uyum sağlayacağı, birlikte tecrübe kazanacağımız, sahadan gelen geri bildirimlerle sistemi daha da geliştireceğimiz bir entegrasyon süreci. Vatandaşlarımız sistemi tanıyacak, işletmelerimiz ve HOREKA (otel, restoran ve kafe) sektörümüz sisteme daha güçlü şekilde dahil olacak, yetkilendirilmiş operatörlerimiz ülke genelindeki toplama ağlarını genişletecek. Biz de Türkiye Çevre Ajansı olarak sürecin her aşamasını yakından takip ederek eksikleri hızla giderecek ve vatandaşlarımızın kolaylıkla ulaşabileceği yaygın bir iade ağı oluşturacağız.”
DOA Sisteminin başarısının ortak bir seferberlikle mümkün olacağını vurgulayan Öztürk, sözlerini şöyle tamamladı:
“Bu büyük dönüşüm vatandaşlarımızın, esnafımızın, üreticilerimizin, yerel yönetimlerimizin ve tüm paydaşlarımızın ortak katkısıyla başarıya ulaşacak. İnanıyorum ki DOA Sistemi kısa süre içinde günlük hayatın doğal bir parçası haline gelecek ve Türkiye’yi geri dönüşüm alanında dünyaya örnek gösterilen ülkelerden biri haline getirecek.”
Dijital Altyapısıyla Fark Yaratan Bir Sistem
DOA Sistemi, üreticiden tüketiciye, satış noktalarından geri dönüşüm tesislerine kadar tüm sürecin dijital olarak yönetildiği entegre bir altyapı sunuyor. İade edilen ambalajlar sistem tarafından doğrulanıyor, teşvik bedelleri doğrudan dijital cüzdanlara aktarılıyor, finansal işlemler ve saha operasyonları anlık olarak takip ediliyor. Pek çok ülkede fiş veya kupon üzerinden yürütülen depozito uygulamalarından farklı olarak Türkiye’de süreç uçtan uca dijital olarak yönetiliyor.
Bu dijital altyapının önemli paydaşlarından biri de işletmeler olacak. Marketler, süpermarketler, bakkallar ve büfeler iade noktası olarak hizmet verirken, HOREKA işletmeleri de kendi bünyelerinde tüketilen DOA logolu ambalajları sisteme kazandıracak. İşletmeler, Depozito Bilgi Yönetim Sistemi (DBYS) üzerinden yetkili saha operatörleriyle çalışacak. Toplama, taşıma ve doğrulama süreçleri dijital olarak izlenerek ambalajların geri dönüşüm zincirine güvenli ve izlenebilir şekilde dahil edilmesi sağlanacak.
Döngüsel Ekonomiye Güçlü Katkı
DOA Sisteminin yaygınlaşmasıyla Türkiye’de her yıl tüketilen yaklaşık 25 milyar içecek ambalajı yeniden üretimde hammadde olarak değerlendirilecek. Ambalaj kaynaklı çevresel kirliliğin azaltılması, doğal kaynakların daha verimli kullanılması ve geri dönüşüm kültürünün yaygınlaşmasının yanı sıra sanayinin ihtiyaç duyduğu kaliteli geri dönüştürülmüş hammaddenin daha yüksek oranda yurt içinden karşılanması sağlanacak. Böylece içecek ambalajı hammaddesi ithalatının yüzde 35 ila 40 oranında azalmasına ve cari açığın düşürülmesine katkı sunulacak.
Sistem, Türkiye ekonomisine yıllık yaklaşık 30 milyar liralık katkı sağlayacak. Depozito İade Makineleri üretiminden lojistik ve geri dönüşüm faaliyetlerine kadar uzanan geniş ekosistem ise yeni yatırım ve istihdam alanları oluşturacak.
Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı
